تعریف گردشگری کودک
گردشگری کودک نوعی از گردشگری است که علاوه بر بازدید از جاذبههای گردشگری که برای کودکان جذاب است، بر آموزش نیز تاکید دارد. گردشگری دوستدار کودک یا همان گردشگری کودک از جمله انواع گردشگری سالم به شمار میرود که طی آن، کودکان بدون خطر و بینیاز به حضور والدین به سفر رفته و راهنما و معلم به جای والدین از کودکان مراقبت میکنند. کمپهای تابستانی یا اردوهای پیش آهنگی کودکان یکی از انواع رایج گردشگری کودک است. سفر و گردشگری برای کودکان مانند یک مدرسه است که در آن اجتماعی بودن، احترام به طبیعت و همچنین حس کنجکاوی و دوستی با فرهنگهای مختلف را در آنها تقویت مینماید. کسب تجربیات جدید، مدیریت شرایط سخت، مستقل بودن، یادگیری و آشنایی با فرهنگها و زبانهای مختلف و به خصوص نقاط گردشگری یک شهر، استان یا کشور و آگاهی از تاریخچه آنها از جمله مزایای گردشگری کودک به شمار میرود.
چرا باید به گردشگری کودکان اهمیت دهیم؟
تحقیقات در مورد کودکان و خاطراتشان از سفرها نشان میدهد که آنها به دنبال سرگرمیهای تازه، تجربیات نو، مقاصد جدید و مکانهای دیده نشده، هستند. کودکان در گردشگری بیش از هر چیز به «سرگرم شدن» و «داشتن تجربیات تازه» اهمیت میدهند. جالب است بدانید براساس آنچه آمارها میگویند، بیشتر کودکان در سفر و گردشگری به دنبال طبیعتگردی و کشف ناشناختهها هستند.
همچنین از آنجایی که جمعیت کودکان بسیار زیاد است و تقریبا ۲۱ درصد از جمعیت ایران (حدود ۱۸ میلیون نفر) را شامل میشوند باید به این نوع گردشگری اهمیت بسیاری داد. از جمله دلایلی که میتوان در مورد اهمیت به گردشگری کودک بیان کرد عبارتند از:
نقش کودکان در بازار آینده: زمانی که کودکان از سنین پایین با گردشگری آشنا شوند میتوانند در آینده تبدیل به مسافران وفادار برای مقاصد مختلف گردشگری و افزایش علاقه به سمت این بازار و رونق آن شوند.
تاثیر کودکان بر تصمیم والدین: بدون شک کودکان بر تصمیمهای والدین تاثیر میگذارند. به همین دلیل با تمرکز بر گردشگری کودکان و افزایش علاقه آنها به سفر میتوان تعداد مسافران یک مقصد گردشگری را افزایش داد.
با توجه به این موارد و جمعیت زیاد کودکان ایران، نمیتوان اهمیت بازار گردشگری کودک را نادیده گرفت.
تاثیر گردشگری کودک در خانوادهها
فراتر از تمام اینها در کنار تاثیر مثبتی که سفر بر سلامت روان کودکان دارد، گردشگری کودک نیز مزایای بیشماری دارد که از جمله آنها میتوان موارد زیر را نام برد: سفر و پرورش ذهن کودکان آشنایی کودکان با فرهنگهای دیگر رشد فرهنگی و اجتماعی کودک افزایش مهارتهای تصمیمگیری و مسئولیتپذیری تقویت روابط خانواده با گردشگری کودک سفر و افزایش آگاهی والدین در مورد درک علاقهمندیهای کودکان با شرکت در فعالیتهای مختلف
در گردشگری کودک باید به چه نکاتی توجه داشت؟
گردشگری کودک نیز انواع خاص خودش را دارد. جالب است بدانید اغلب کشورهایی که به گردشگری کودک اهمیت دادهاند، توانستهاند این شاخه را تبدیل به یکی از پررونقترین شاخههای بازار گردشگری نمایند. همانطور که گفته شد، بر اساس تعریف یونیسف گردشگری کودک شاخصهای مهمی دارد که عبارتند از:
وجود فضای کافی برای جنب و جوش و جابه جایی کودکان
تامین فضای استراحت و کلیه امکانات رفاهی مخصوص کودکان
وجود فضای سبز در مقصد گردشگری موردنظر
تامین امکانات لازم برای کودکان دارای معلولیت
امنیت کودک در مقصد گردشگری موردنظر (عدم احساس ترس، تعرض و ...)
ایمن بودن امکانات
ایجاد فضای مناسب برای تفریح، فعالیتهای گروهی و تقویت ارتباط کودکان با یکدیگر از طریق کارهای مختلف آموزشی
پاکیزگی مکان مورد نظر
گردشگری کودکان چگونه برگزار میشود؟
گردشگری کودک بدون حضور والدین است و با توجه به مقصد یا مدت زمان و هدف سفر میتواند به صورتهای مختلفی برگزار شود.
زمان: از لحاظ مدت زمانی، تورهای نیمروزه، یک روزه یا دو روزه به مقاصد نزدیکی که کودکان ساکن آن هستند میتواند شروع خوبی باشد. گاهی تورهای کودکان حتی شامل روزهای طولانیتر نیز میشود. در این تورها اغلب تمرکز بر آشنایی با طبیعت و فرهنگ است بنابراین انتخاب اقامتگاههای بومگردی یا کمپکردن در محیطهای امن بهترین انتخاب برای این دسته از تورها است.
هدف: بسته به این که هدف سفر چیست، تورهای کودکان شامل تورهای تاریخی-فرهنگی و طبیعتگردی میشوند. در سفرهای فرهنگی تلاش بر آشنایی با بناهای تاریخی، پوشاک و فرهنگ بومی و معاشرت با افراد محلی است. موزهها نیز یکی از بهترین انتخابها برای این دسته از تورهای کودکان است. سفرهای طبیعتگردی نیز انواع مختلفی دارند که برخی از آنها عبارتند از: تورهای آشنایی با حیات وحش (سافاری و بازدید از باغوحشها)، تورهای محیط زیستی با تمرکز بر آشنایی با راههای محافظت از طبیعت و غیره.
تورهای گردشگری کودک باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
با تمرکز بر آن چه که کودکان میخواهند و خانوادهها در نظر دارند میتوان یکی از انواع تورهای گردشگری را با ویژگیهای زیر برگزار کرد. توجه داشته باشید همواره امنیت و وجود بیمه کودکان در این سفرها در اولویت است.
تمرکز بر ساخت خاطرات خوب
متفاوت، جذاب و جالب بودن تور و ویژگیهای آن برای کودکان (مثلا اجرای نمایش نور و صدا در بناهای تاریخی)
آموزش و ماجراجویی در کنار هم
حضور مراقب و مربی کودک در تورها
صرفهجویی در زمان تورها و عدم یکنواختی آنها (صبر کودکان کم است، به این مورد دقت داشته باشید.)